नमस्कार मित्रांनो. आपण आपल्या इन्फोईन मराठी या वेबसाइट आणि फेसबुक पेज वर दररोज नवनवीन आणि उपयुक्त माहिती आपल्या वाचकांसाठी घेऊन येतो. ही माहिती साध्या, सोप्या आणि समजेल अश्या भाषेत देण्याचा आमचा प्रयत्न असतो. आज देखील आपणासाठी आम्ही एका खास विषयावर उपयुक्त माहिती घेऊन आलो आहेत, त्यामुळे लेख शेवटपर्यंत वाचा.
कोहिनूर हा जगातील सर्वात प्रसिद्ध हिरा आहे. कोहिनूर हा मूळचा आंध्र प्रदेशातील गोलकोंडा खाण क्षेत्रात सापडला होता. मूलतः ते 793 कॅरेटचे होते. आता ते 105.6 कॅरेट इतके कमी झाले आहे, ज्याचे वजन 21.6 ग्रॅम आहे. एकेकाळी हा जगातील सर्वात मोठा हिरा मानला जात असे.
कोहिनूरची पहिली माहिती सुमारे 1304 पासून येते, जेव्हा ते मालव्याचा राजा महालक देव यांच्या मालमत्तेत समाविष्ट होते. यानंतर बाबरनामामध्ये त्याचा उल्लेख आहे. मुघल सम्राट बाबरच्या चरित्रानुसार, ग्वाल्हेरचा राजा बिक्रमजीत सिंग याने 1526 मध्ये पानिपतच्या लढाईत आपली सर्व संपत्ती आग्रा किल्ल्यात जमा केली होती. युद्ध जिंकल्यानंतर बाबरने किल्ला ताब्यात घेतला आणि नंतर 186 कॅरेटचा हिराही ताब्यात घेतला. मग त्याला बाबर डायमंड असे नाव देण्यात आले.
यानंतर हा हिरा फक्त मुघलांकडेच राहिला. 1738 मध्ये इराणचा शासक नादिर शाहने मुघलिया सल्तनतवर हल्ला केला. 1739 मध्ये त्याने दिल्लीचा तत्कालीन शासक मोहम्मद शाह याचा पराभव केला, त्याला कैद केले आणि शाही खजिना लुटला. त्यात बाबर हिराही होता. नादिरशहाने या हिऱ्याला कोहिनूर असे नाव दिले.
नादिरशाहने कोहिनूर सोबत नेला.1747 मध्ये नादिर शाहच्याच लोकांनी त्याला मारले. यानंतर कोहिनूर नादिर शाहचा नातू शाहरुख मिर्झाच्या ताब्यात आला.नादिर शाहचा शूर सेनापती अहमद अब्दाली याने 14 वर्षीय शाहरुख मिर्झाला खूप मदत केली, त्यानंतर शाहरुख मिर्झाने कोहिनूर अहमद अब्दालीकडे सुपूर्द केला.
अहमद अब्दाली हा हिरा घेऊन अफगाणिस्तानात पोहोचला. यानंतर हा हिरा अब्दालीच्या वंशजांकडे राहिला. अब्दालीचा वंशज शुजा शाह लाहोरला पोहोचला तेव्हा त्याच्याकडे कोहिनूर होता. पंजाबवर शीख राजा महाराजा रणजित सिंग यांचे राज्य होते. जेव्हा महाराजा रणजित सिंह यांना समजले की कोहिनूर शुजाकडे आहे, तेव्हा त्यांनी सर्व प्रकारे त्यांचे मन वळवले आणि 1813 मध्ये कोहिनूर मिळवला.
रणजीत सिंह यांनी कोहिनूर हिरा त्यांच्या मुकुटात घातला. 1843 मध्ये त्यांच्या मृत्यूनंतर हा हिरा त्यांचा मुलगा दिलीप सिंग यांच्याकडे गेला. ब्रिटनने 1849 मध्ये महाराजांचा पराभव केला. दिलीप सिंग यांनी तत्कालीन गव्हर्नर जनरल लॉर्ड डलहौसी यांच्याशी लाहोरच्या तहावर स्वाक्षरी केली. या करारानुसार कोहिनूर इंग्लंडच्या राणीकडे सोपवावा लागला.
कोहिनूर लॉर्ड डलहौसीने 1850 मध्ये लाहोरहून मुंबईत आणला होता आणि तेथून 6 एप्रिल 1850 रोजी तो मुंबईहून लंडनला पाठवला होता. 3 जुलै 1850 रोजी बकिंगहॅम पॅलेस येथे राणी व्हिक्टोरियाला सादर करण्यात आले. 38 दिवसांत हिऱ्यांना आकार देणारी सर्वात प्रसिद्ध डच फर्म कोस्टरने याला नवीन रूप दिले. त्यानंतर त्याचे वजन 108.93 कॅरेट राहिले. तो राणीच्या मुकुटाचा भाग बनला.
आता कोहिनूरचे वजन 105.6 कॅरेट आहे. 1953 मध्ये स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर भारताने कोहिनूर परत करण्याची मागणी केली, जी इंग्लंडने नाकारली. 1976 मध्ये पाकिस्तानचे पंतप्रधान झुल्फिकार अली भुट्टो यांनीही ही मागणी केली होती, जी ब्रिटनने फेटाळली होती
सूचना: वरील माहिती उपलब्ध माहितीचा अभ्यास करून तसेच वेगवेगळ्या इंटरनेट स्रोतांचा अभ्यास करून प्रदर्शित करण्यात आलेली आहे. सदर माहिती हि सामान्य जनतेमध्ये जागरूकता निर्माण करण्यासाठी प्रदर्शित करण्यात आली आहे या माहितीमध्ये काही त्रुटी आढळ्यास त्यास मानवी चूक मानले जावे.
सदर लेख अथवा लेखातील कुठल्याही भागाचे छापील, इलेक्ट्रॉनिक माध्यमात परवानगीशिवाय पुनर्मुद्रण किंवा कुठल्याही सोशल मीडियात कॉपी-पेस्ट करून पुनर्लेखन करण्यास सक्त मनाई आहे. याचे उल्लंघन केल्याचे आढळल्यास कायदेशीर कारवाई करण्यात येईल. लेख आपल्या मित्र, मैत्रिणींना पाठवण्यासाठी उपलब्ध पर्यायांचा वापर करून जरूर शेअर करा.
