सोप्या भाषेत एमआरआय आणि सीटी स्कॅनमध्ये काय फरक आहे?

तुम्ही सर्वांनी एमआरआय आणि सीटी स्कॅनचे नाव ऐकले असेल आणि कदाचित काही लोकांनी एमआरआय आणि सीटी स्कॅन चाचणी देखील केली असेल. परंतु एमआरआय आणि सीटी स्कॅनमध्ये काय फरक आहे? हे तुम्हाला कदाचित माहित नसेल? ते का केले जातात?

आम्ही तुम्हाला सांगतो की, एमआरआय आणि सीटी स्कॅन मशीन दिसायला सारख्याच असतात आणि तेही तेच काम करतात. पण त्यांच्यात खूप फरक आहे आणि त्यांची काम करण्याची पद्धतही वेगळी आहे. चला तर मग जाणून घेऊया MRI आणि CT Scan मध्ये काय फरक आहे सोप्या भाषेत.

◆MRI – MRI चे पूर्ण रूप म्हणजे मॅग्नेटिक रेझोनान्स इमेजिंग. एमआरआय स्कॅनमध्ये आपल्या शरीराच्या आतील छायाचित्रे घेतली जातात जेणेकरून आपल्या शरीरात काही समस्या असल्यास ते शोधले जाऊ शकते. एमआरआय स्कॅनचा उपयोग मेंदू, हृदय, सांधे, छाती, मनगट, घोटा आणि रक्तवाहिन्यांच्या तपासणीसाठी केला जातो.

◆CT Scan – जर आपण CT Scan बद्दल बोललो तर CT Scan चे पूर्ण रूप म्हणजे Computed Tomography आणि याचा उपयोग शरीराच्या आतील फोटो काढण्यासाठी देखील केला जातो ज्यामुळे आपल्या शरीरात होणार्‍या समस्या शोधल्या जाऊ शकतात. तुटलेली हाडे किंवा फ्रॅक्चर, कर्करोग, ट्यूमर, अंतर्गत रक्तस्त्राव आणि संसर्ग शोधण्यासाठी सीटी स्कॅन चाचणी केली जाते.

जर तुम्ही एमआरआय आणि सीटी स्कॅन मशीन पाहिल्या तर तुम्हाला लक्षात येईल की ही दोन्ही मशीन सारखीच दिसतात. काही लोकांना असे वाटते की सीटी स्कॅन एमआरआय मशीनद्वारे केले जाते आणि एमआरआय सीटी स्कॅन मशीनद्वारे केले जाते परंतु तसे अजिबात नाही. ही दोन्ही मशिन वेगळी आहेत, ज्यांची काम करण्याची पद्धतही वेगळी आहे आणि त्याच वेळी ही मशीन खूप महागातही येते. या दोन मशीन्समधून शरीराची अंतर्गत रचना घेतली जाते.

◆एमआरआय आणि सीटी स्कॅनमध्ये काय फरक आहे?
1. एमआरआय मशीन रेडिओ वेव्हद्वारे काम करते तर सीटी स्कॅन मशीन एक्स-रेद्वारे काम करते.

2. एमआरआय मशीनमधून खूप आवाज येतो तर सीटी स्कॅन मशीन खूप शांत आहे.

3. MRI SCAN ला 15 ते 90 मिनिटे लागू शकतात तर CT SCAN ला 15 ते 30 मिनिटे लागतात.

4. एमआरआय स्कॅन महाग आहे तर सीटी स्कॅन एमआरआयपेक्षा स्वस्त आहे.

5. एमआरआय स्कॅनची प्रतिमा सीटी स्कॅनपेक्षा अधिक स्पष्ट आहे आणि त्यामध्ये शरीराविषयी अधिक माहिती उपलब्ध आहे.

6. सीटी स्कॅनमध्ये रेडिएशनसाठी एक्स-रे बीमचा वापर केला जातो तर एमआरआय स्कॅनमध्ये चुंबकीय क्षेत्र आणि रेडिओ फ्रिक्वेन्सी पल्स वापरतात.

7. एमआरआय आणि सीटी स्कॅन मशीन्स दिसायला सारख्याच आहेत पण त्या दोन्ही वेगवेगळ्या मशीन आहेत.

8. एमआरआय स्कॅन मऊ उती, हाडे आणि शरीराच्या इतर अंतर्गत संरचनांच्या तपशीलवार प्रतिमांसारखी बरीच माहिती देते जी सीटी स्कॅन देऊ शकत नाही.

तसेच एमआरआय स्कॅन हे सीटी स्कॅनपेक्षा महाग आहे जे प्रत्येक सामान्य माणूस करू शकत नाही. तसेच, बर्‍याच प्रकरणांमध्ये, या मशीनचा अतिरेक वापर धोकादायक असू शकतो, कारण एमआरआय मशीनमध्ये खूप शक्तिशाली चुंबकीय शक्ती असते आणि ते कोणत्याही धातूच्या संपर्कात आल्यास खूप हालचाल करू शकतात.

हेच कारण आहे की, जेव्हा एमआरआय स्कॅन केले जाते तेव्हा सर्व प्रकारच्या धातूच्या वस्तू जसे की बांगड्या, दागिने किंवा कोणत्याही धातूपासून बनवलेल्या वस्तू रुग्णाकडून काढून टाकल्या जातात. सीटी स्कॅन गर्भवती महिलांसाठी देखील धोकादायक ठरू शकते कारण ते त्यांच्या गर्भाशयातील बाळाला हानी पोहोचवू शकते

आणि त्यातून बाहेर पडणाऱ्या रेडिएशनमुळे कर्करोग देखील होऊ शकतो.तर आता तुम्हाला हे चांगलेच समजले असेल की MRI आणि CT Scan मध्ये काय फरक आहे..