दोन दशकांहून अधिक काळानंतर काँग्रेसला गांधी कुटुंबाबाहेरचा अध्यक्ष मिळाला आहे. मल्लिकार्जुन खर्गे हे पक्षाचे नवे राष्ट्रीय अध्यक्ष असतील. शशी थरूर यांनी खरगे यांच्या विरोधात निवडणूक लढवली, पण त्यांना फक्त 1072 मते मिळाली, तर खरगे यांना एकूण 7897 मते मिळाली. विशेष म्हणजे काँग्रेसच्या १३८ वर्षांच्या इतिहासात दलित नेत्याला अध्यक्ष बनवण्याची ही तिसरी वेळ आहे. दरम्यान, भारत जोडो यात्रा करणाऱ्या राहुल गांधींचे एक विधान समोर आले आहे, ज्यातून अनेक अर्थ काढले जाऊ शकतात.
मल्लिकार्जुन खरगे यांच्या विजयानंतर राहुल गांधींनी भारत जोडो यात्रा दरम्यान पत्रकार परिषद घेतली. यादरम्यान राहुल यांना विचारण्यात आले की, खर्गे यांच्या विजयानंतर त्यांची पक्षात भूमिका काय असेल? त्याला उत्तर देताना राहुल म्हणाले की, पक्षात त्यांची पुढील भूमिका काय असेल हे आता खरगे जी ठरवतील. काँग्रेस आणि खुद्द राहुल गांधी यांच्या भवितव्याबाबत हे विधान फार मोठे वाटते.
राहुल गांधींना 2019 च्या लोकसभा निवडणुकीपूर्वी 2017 मध्ये काँग्रेसचे अध्यक्ष बनवण्यात आले होते, पीएम मोदींसमोर त्यांना एक शक्तिशाली आणि तरुण नेता म्हणून सादर करण्यात आले होते. सर्व राज्यांच्या निवडणुकांमध्ये राहुल हे स्टार प्रचारकासारखे दिसत होते. पण 2019 च्या लोकसभा निवडणुकीच्या निकालाने राहुल गांधींचा दर्जा कमी केला.
2019 मध्ये, काँग्रेस पक्षाने सर्वात वाईट कामगिरी केली आणि फक्त 52 जागा जिंकल्या. एवढ्या मोठ्या पराभवानंतर राहुल गांधींनी पराभवाची जबाबदारी स्वीकारून राजीनामा दिला, तसेच गांधी घराण्यातील कोणीही पुढचा अध्यक्ष नसल्याची घोषणा केली. यानंतर काँग्रेसला नवा अध्यक्ष शोधण्यासाठी तीन वर्षांहून अधिक काळ लोटला.
आता मल्लिकार्जुन खरगे अध्यक्ष झाल्यामुळे राहुल गांधींसाठीही पुढचा मार्ग सोपा होणार आहे. यातून राहुलला नवीन खेळपट्टी मिळवणे सोपे जाईल, असे मानले जात आहे. ज्यामध्ये ते मुक्तपणे फलंदाजी करू शकतात. खरगे हे गांधी घराण्याच्या अत्यंत जवळचे मानले जात असल्याने पक्षाची एकजूट करण्याबरोबरच ते पक्षात राहुल गांधींचा दर्जा कसा वाढवतात हे पाहण्याची जबाबदारीही त्यांच्यावर असेल.
भारत जोडो यात्रेच्या माध्यमातून राहुल आधीच आपली उंची वाढवण्याचा प्रयत्न करत आहेत, तर खर्गे देखील आगामी काळात त्यांना पूर्ण पाठिंबा देऊ शकतात. एकूणच, 80 वर्षीय मल्लिकार्जुन खरगे यांच्या खांद्यावर अनेक जबाबदाऱ्या असतील. राहुल गांधींना बरोबरीत घेऊन आणि पंतप्रधान मोदींचे आव्हान पेलण्यात खरगे कितपत प्रभावी ठरतात हे पाहावे लागेल.
