तुम्ही रम, व्हिस्की, वोडका, बिअर, ब्रँडी, वाईन आणि शॅम्पेन बद्दल कधी ना कधी ऐकले असेलच, ते सर्व अल्कोहोलचे एक प्रकार आहेत. पण एवढी नावं ऐकल्यावर आपल्यापैकी अनेक लोकांच्या मनात प्रश्न येतो की, दारूचे अनेक प्रकार आहेत पण त्यांच्यात फरक काय आहे किंवा फक्त त्यांच्या नावात फरक आहे. चला तर मग जाणून घेण्याचा प्रयत्न करूया की दारूचे किती प्रकार आहेत आणि त्यांच्यात काय फरक आहे.
वास्तविक, भारतात मद्य हे मंदिरा, शराब, दारू आणि सोमरस इत्यादी अनेक नावांनी ओळखले जाते. परंतु या सर्व नावांचा अर्थ अल्कोहोल असलेले पेय आहे. गहू, मका, बार्ली, ऊस अशा अनेक गोष्टी दारू बनवण्यासाठी वापरल्या जातात आणि अनेक फळे देखील वापरली जातात. वेगवेगळ्या प्रकारची दारू बनवण्यासाठी वेगवेगळ्या गोष्टी वापरल्या जातात, जसे गहू, बार्ली आणि कॉर्नचा वापर बिअर बनवण्यासाठी केला जातो, त्याचप्रमाणे इतर मद्य बनवण्यासाठी वेगवेगळ्या गोष्टी वापरल्या जातात.
◆तर आता जाणून घेऊया विविध प्रकारच्या दारूबद्दल.
1. बिअर : या मद्यातील अल्कोहोलचे प्रमाण 3 ते 30% पर्यंत असते. पण लाइट बिअरमध्ये 4 टक्के अल्कोहोल आणि 8 टक्के स्ट्रॉंग बिअरमध्ये वापरली जाते. जर्मन बिअर ही जगातील सर्वोत्तम बिअर मानली जाते. बिअर बनवताना कॉर्न, गहू आणि बार्ली सारख्या धान्यांना अर्धवट आंबवले जाते आणि नंतर ते योग्यरित्या बनवण्यासाठी सुमारे 1 ते 2 आठवडे लागतात.
2. वाइन : वाईन हा देखील एक प्रकारचा दारू आहे आणि ही दारू बनवताना फळांचा रस वापरला जातो ज्यामध्ये द्राक्षे हे मुख्य फळ आहे. त्यात अल्कोहोलचे प्रमाण सुमारे 9 ते 18% असू शकते. वाइनचे उत्पादन प्रामुख्याने फ्रान्समध्ये होते. वाइन बिअरप्रमाणेच किण्वन करून तयार केली जाते. साधारणपणे, रंगाच्या आधारावर वाइनची रेड वाईन आणि व्हाईट वाईनमध्ये विभागणी केली जाते. परंतु वाइनचे नॉमिनेशन द्राक्षांचा दर्जा आणि प्रकार यांच्या आधारावर केले जाते.
3. व्हिस्की (Whisky) : सामान्यत: लोक व्हिस्की खूप पितात, यामध्ये प्रामुख्याने गहू आणि बार्ली सारख्या धान्यांचा वापर केला जातो. पण ती बनवण्याची पद्धत बिअरपेक्षा थोडी वेगळी आहे कारण ती बनवण्यासाठी धान्य अर्धवट आंबवलेले नसून दाणे पूर्णत: आंबवले जातात, त्यानंतरच्या डिस्टिलेशनसह. व्हिस्कीमध्ये अल्कोहोलचे प्रमाण जास्त असते; त्यातील अल्कोहोलचे प्रमाण 30 ते 65% पर्यंत असू शकते. व्हिस्कीची सरासरी अल्कोहोल सामग्री 43% आहे.व्हिस्कीचे साधारणपणे दोन प्रकार असतात, त्यातील पहिली म्हणजे माल्ट व्हिस्की, माल्ट व्हिस्की अंकुरलेल्या धान्यापासून बनवली जाते जी चांगली आणि महाग असते. यानंतर दुसरी म्हणजे ग्रेन व्हिस्की, या प्रकारची व्हिस्की अंकुरित नसलेल्या धान्यांपासून बनविली जाते. तसेच स्कॉटलंड हा एक प्रमुख व्हिस्की उत्पादक देश आहे आणि येथील व्हिस्कीला स्कॉच म्हणतात.
4. ब्रँडी : ब्रँडी हे नाव डच शब्द ‘ब्रांडिव्हिजन’ वरून आले आहे, ज्याचा अर्थ ‘बर्न वाइन’ आहे. व्हिस्की डिस्टिलिंग करून ब्रँडी तयार केली जाते. आम्ही तुम्हाला सांगतो की ब्रँडीमध्ये अल्कोहोलचे प्रमाण 30 ते 60% पर्यंत असते. तथापि, ब्रँडीचे उत्पादन प्रामुख्याने युरोपियन देशांमध्ये केले जाते.
5. रम : हा देखील एक प्रकारचा मद्य आहे आणि बहुतेक लोकांना हिवाळ्यात रम प्यायला आवडते. रम तयार करण्यासाठी उसाचा रस किंवा मोलॅसिस आंबवले जाते आणि गाळले जाते. रममध्ये 40 ते 70% अल्कोहोल असते. रमचे उत्पादन प्रामुख्याने कॅरिबियन आणि लॅटिन अमेरिकन देशांमध्ये कोलंबिया, गयाना, व्हेनेझुएला, ब्राझीलमध्ये केले जाते. रम ही एक स्वस्त दारू आहे.
6. व्होडका : व्होडका ही एक अति नशा होणारी आणि जवळजवळ चव नसलेली दारू आहे. वोडका बटाट्यापासून मिळणाऱ्या स्टार्चच्या किण्वन आणि ऊर्धपातनाने बनवली जाते, परंतु धान्य आणि मोलॅसेसपासून देखील बनविली जाते. तसेच यामध्ये व्होडकामध्ये अल्कोहोलचे प्रमाण 40-60% पर्यंत असते. व्होडकाचे उत्पादन प्रामुख्याने रशिया आणि पूर्व युरोपातील देशांमध्ये केले जाते.
7. शॅम्पेन : शॅम्पेन हे नाव बहुतेक वेळा विजयाच्या उत्सवाशी संबंधित असते आणि शॅम्पेन उघडणे आणि एकमेकांवर फवारणी करणे हे एक सामान्य दृश्य आहे. शॅम्पेन ही एक प्रकारची वाइन आहे जी विशेषतः फ्रान्सच्या शॅम्पेन प्रदेशात बनवली जाते. शॅम्पेन बनवण्यासाठी चारडोने, पिनोट नॉयर आणि पिनोट म्युनियर द्राक्षे वापरली जातात.
याशिवाय हाताने काढलेल्या दारूला हातकड असेही म्हणतात, ती मशिनशिवाय बेकायदेशीरपणे बनवली जाते. गावात नारळ आणि महुआपासून दारूही बनवली जाते. गोव्यात फेणी नावाची दारू बनवली जाते जी काजूपासून बनवली जाते. तसंच साके नावाचं मद्य जपानमध्ये तांदळापासून बनवलं जातं. त्याचप्रमाणे, मेक्सिकोमध्ये, टकीला हे अगेव्ह नावाच्या वनस्पतीपासून बनविलेले मद्य आहे.
याशिवाय, बिअर, व्हिस्की, ब्रँडी, जिन, महुआ, हंडिया, चुलैया, या सर्व दारू आहेत कारण त्या सर्वांमध्ये अल्कोहोल असते आणि त्या सर्वांमुळे नशा होते. मात्र, या सर्वांमध्ये दारूच्या प्रमाणात तफावत आहे. याशिवाय अनेकांना असे वाटते की वाइन आणि बिअर वेगळे आहेत, म्हणजे बिअर म्हणजे अल्कोहोल नाही, पण तसे अजिबात नाही, याचे कारण म्हणजे या दोन्हीमध्ये अल्कोहोल असते.
त्यामुळे आता तुम्हाला वाईन, व्हिस्की, रम, ब्रँडी, शॅम्पेन, वोडका आणि बिअरमध्ये काय फरक आहे हे नीट समजले असेल . पाहिल्यास त्यांच्यातील मुख्य फरक असा आहे की ते बनवताना वेगवेगळी धान्ये आणि फळे वापरली जातात आणि बनवण्याच्या पद्धतीत थोडा फरक आहे. त्यामुळे आम्हाला आशा आहे की ही माहिती तुमच्यासाठी उपयुक्त ठरेल,