नमस्कार मित्रांनो. आपण आपल्या इन्फोईन मराठी या वेबसाइट आणि फेसबुक पेज वर दररोज नवनवीन आणि उपयुक्त माहिती आपल्या वाचकांसाठी घेऊन येतो. ही माहिती सध्या, सोप्या आणि समजेल अश्या भाषेत देण्याचा आमचा प्रयत्न असतो. आज देखील आपणासाठी आम्ही एका खास विषयावर उपयुक्त माहिती घेऊन आलो आहेत, त्यामुळे लेख शेवटपर्यंत वाचा.
भाकरा नांगल धरण हिमाचल प्रदेशातील बिलासपूर जिल्ह्यातील सतलज नदीवरील भाकरा गावात आहे. भाकरा नांगल प्रकल्प गोविंद सागर या नावाने देखील प्रसिद्ध आहे. 9.34 अब्ज घनमीटर पाण्याची क्षमता असलेले भाकरा नांगल धरण हे भारताच्या स्वातंत्र्यानंतर नदी खोऱ्याच्या विकास योजनांपैकी एक आहे. भाकरा नागल धरण हे हिमाचल प्रदेशातील बिलासपूर जिल्ह्यात सतलज नदीवर बांधलेले देशातील सर्वात लांब धरण आहे. त्याहून मोठे धरण म्हणजे अमेरिकेतील बोल्डर धरण.
टिहरी धरणानंतर हे भारत देशातील दुसऱ्या क्रमांकाचे सर्वात उंच धरण आहे आणि जगातील तिसऱ्या क्रमांकाचे सर्वात मोठे धरण आणि सर्वोच्च गुरुत्वाकर्षण धरणांपैकी एक आहे 2009 साली भाकरा नांगल धरणावर पर्यटकांना बंदी घालण्यात आली होती. ज्या पर्यटकांना भाकरा नांगल धरण बघायचे आहे त्यांनी आमचा हा लेख जरूर वाचावा कारण आम्ही भाकरा नांगल धरणाचा इतिहास, रंजक तथ्य आणि भाकरा नांगल धरण प्रकल्पाची सर्व माहिती सांगितली आहे.
1948 मध्ये सुरू झालेल्या भाकरा नांगल धरणाचे बांधकाम 1962 मध्ये पूर्ण झाले. हे अमेरिकन धरण बिल्डर हार्वे स्लोकेम यांच्या देखरेखीखाली तयार केले गेले आहे. शिवालिक टेकड्यांजवळ बांधलेले भाकरा धरण १७०० फूट लांब आणि ७४० फूट उंच आहे. त्याची रुंदी तळाशी 625 फूट आणि वर 30 फूट आहे. नागल धरण येथून 13 किमी अंतरावर 1000 फूट लांब आणि 95 फूट उंच आहे.
भारतातील हरियाणा, राजस्थान आणि पंजाब या राज्यांना पिण्यासाठी आणि शेतीसाठी पाणीपुरवठा करणाऱ्या या धरणाच्या जलविद्युत प्रकल्पातून सुमारे 1325 मेगावॅट वीजनिर्मिती केली जाते. ही वीज पंजाब, हिमाचल प्रदेश, राजस्थान, गुजरात आणि हरियाणा साठी दिली जातो. या धरणाचे बांधकाम 1948 मध्ये सुरू झाले आणि त्याचे बांधकाम 1962 मध्ये पूर्ण झाले.
अमेरिकन धरण स्पेशलिस्ट हार्वे स्लोकेम यांनी हे धरण बांधले आणि 22 ऑक्टोबर 1963 रोजी पंतप्रधान जवाहरलाल नेहरू यांच्या हस्ते उद्घाटन करण्यात आले. भाकरा धरण हे हरियाणा, राजस्थान आणि पंजाबचा या राज्यांचा संयुक्त प्रकल्प आहे. ज्यामध्ये राजस्थानचा 15.2% वाटा आहे आणि 250 हून अधिक लहान-मोठ्या गावांना आणि शहरांना वीज पुरवतो. ज्यामध्ये सीकर, श्री गंगानगर, झुंझुनू, चुरू आणि हनुमानगड जिल्ह्यात वीज मिळते.
आजच्या काळात Water Sports प्रत्येकाच्या मनाला भुरळ घालते. बिलासपूरच्या गोविंद सागर नदीजवळ मोटार बोट रेसिंग, रेगाटा, वॉटर स्कीइंग, कयाकिंग आणि सेलिंगचाही आनंद लुटता येतो. येथे उपस्थित असलेल्या वॉटर स्पोर्ट्सची मजा सर्वांना आकर्षित करते. येथे आपण मासेमारी पाहू शकता. मासेमारी हा येथील लोकप्रिय क्रियाकलाप आहे. खूप कमी शुल्कात भाड्याने बोट घेऊन तुम्ही तुमचा वेळ घालवू शकता.
पंजाब राज्यातील किरतपूर साहिब हे या धरणाचे सर्वात जवळचे रेल्वे स्टेशन आहे जे येथून सुमारे 95 किमी अंतरावर आहे. येथे उतरल्यानंतर तुम्ही टॅक्सी किंवा बसने बिलासपूरला पोहोचू शकता. भाक्रा नांगल धरणाकडे जाण्यासाठी जर तुम्ही रस्त्याचा मार्ग पसंत कराल. तर बिलासपूर हे शहर हिमाचल प्रदेशातील सर्व मुख्य शहरांशी खूप चांगले जोडलेले आहे. चंदीगड, दिल्ली आणि शिमला सारख्या मोठ्या शहरांसाठी नियमित बस सुविधा आहेत. बिलासपूरपासून २० किमी अंतर कापून तुम्ही भाक्रा नांगल धरणापर्यंत पोहोचू शकता.
सूचना: वरील माहिती उपलब्ध माहितीचा अभ्यास करून तसेच वेगवेगळ्या इंटरनेट स्रोतांचा अभ्यास करून प्रदर्शित करण्यात आलेली आहे. सदर माहिती हि सामान्य जनतेमध्ये जागरूकता निर्माण करण्यासाठी प्रदर्शित करण्यात आली आहे या माहितीमध्ये काही त्रुटी आढळ्यास त्यास मानवी चूक मानले जावे.
सदर लेख अथवा लेखातील कुठल्याही भागाचे छापील, इलेक्ट्रॉनिक माध्यमात परवानगीशिवाय पुनर्मुद्रण किंवा कुठल्याही सोशल मीडियात कॉपी-पेस्ट करून पुनर्लेखन करण्यास सक्त मनाई आहे. याचे उल्लंघन केल्याचे आढळल्यास कायदेशीर कारवाई करण्यात येईल. लेख आपल्या मित्र, मैत्रिणींना पाठवण्यासाठी उपलब्ध पर्यायांचा वापर करून जरूर शेअर करा.
