भाड्याने राहणाऱ्यांना जीएसटी भरावा लागेल की नाही, याबाबत सरकारने काही नियम केले आहेत. गेल्या महिन्यात झालेल्या बैठकीत जीएसटी नियमांमध्ये अनेक बदल करण्यात आले. हे बदल 18 जुलैपासून लागू झाले आहेत. यापूर्वी १३ जुलै रोजी अधिसूचना जारी करण्यात आली होती. तेव्हा भाडेकरूला जीएसटी कधी आणि कोणत्या परिस्थितीत भरावा लागेल, हे लोकांमध्ये स्पष्ट होत नव्हते. आजच्या या लेखात या संबंधित सर्व प्रश्नांची उत्तरे आम्ही आपणास देणार आहोत.
प्रश्न: अनेक मीडिया रिपोर्ट्समध्ये असा दावा केला जात आहे की सर्व भाडेकरूंना घरभाड्यावर म्हणजेच भाड्याने राहत असताना 18% जीएसटी भरावा लागेल, हे खरे आहे का? // उत्तरः पीआयबीची तथ्य तपासणी शाखा म्हणजेच प्रेस इन्फॉर्मेशन ब्युरोने या संदर्भात एक ट्विट केले आहे. ज्यामध्ये अशा बातम्या खोट्या असल्याचं म्हटलं आहे. याद्वारे लोकांची दिशाभूल करण्याचा प्रयत्न केला जात आहे, परंतु काही परिस्थितीत भाडेकरूंना जीएसटी भरावा लागेल.
Claim: 18% GST on house rent for tenants #PibFactCheck
▶️Renting of residential unit taxable only when it is rented to business entity
▶️No GST when it is rented to private person for personal use
▶️No GST even if proprietor or partner of firm rents residence for personal use pic.twitter.com/3ncVSjkKxP— PIB Fact Check (@PIBFactCheck) August 12, 2022
प्रश्न: जर घरमालक जीएसटी नोंदणीकृत नसेल आणि त्याने त्याचे घर जीएसटी नोंदणीकृत व्यक्तीला भाड्याने दिले तर नियम काय सांगतो? // उत्तरः नवीन नियमांनुसार, जर नोंदणी नसलेल्या व्यक्तीने, म्हणजे नोकरी करणार्या किंवा लहान व्यावसायिकाने त्यांचे घर जीएसटी अंतर्गत नोंदणीकृत व्यक्तीला (कंपनी म्हणा) भाड्याने दिले, तर भाड्यावर जीएसटी आकारला जाईल. याचा अर्थ असा की रिव्हर्स मेकॅनिझम अंतर्गत, भाडेकरूला भाड्यावर 18 टक्के जीएसटी भरावा लागेल.
अनेक प्रकरणांमध्ये असे दिसून आले आहे की त्याहूनही कमी उलाढाल असलेल्या लोकांनी जीएसटी नोंदणी केली आहे. कारण ते त्यांच्या ग्राहकांना पुरवठा साखळीमध्ये इनपुट टॅक्स क्रेडिटचा दावा करण्यास अनुमती देते. आता हे इनपुट टॅक्स क्रेडिट म्हणजे काय असा प्रश्न तुम्हाला पडला असेल. हे पण समजून घेऊया. वास्तविक, GST मधील इनपुट टॅक्स क्रेडिट म्हणजे अशा प्रणालीचा संदर्भ आहे ज्यामध्ये तुम्हाला आधी कुठेतरी भरलेल्या GST च्या बदल्यात क्रेडिट मिळते. म्हणजेच, तुम्हाला नंतर GST भरण्याची गरज असली तरीही, तुम्ही या क्रेडिट्सचा वापर पैशाच्या बदल्यात करू शकता. या क्रेडिट्सच्या मदतीने, कर कमी केला जातो. एका उत्पादनाच्या व्यवसायावर पुन्हा पुन्हा कर भरण्याचा भार तुम्हाला सहन करावा लागत नाही.
प्रश्न: जर घरमालक आणि भाडेकरू दोघेही जीएसटी नोंदणीकृत नसतील, तर जीएसटीचा हा नियम भाड्यावर लागू होईल की नाही? // उत्तर: या प्रकरणात भाड्यावर जीएसटीचा नवीन नियम लागू होणार नाही.
प्रश्न: जर एखाद्या कंपनीने आपल्या एका कर्मचाऱ्यासाठी फ्लॅट भाड्याने घेतला आणि घरमालकाने GST नोंदणीकृत नसेल, तर कोणता GST भरावा लागेल? // उत्तरः जर कर्मचारी भाड्याच्या फ्लॅटमध्ये राहत असेल आणि कंपनीने त्याचे संपूर्ण भाडे दिले नसेल, तर भाड्यावर जीएसटी लागू होणार नाही.
