Facebook ही एक अशी कंपनी जी इतिहासातील सर्वात मोठ्या स्टार्टअपपैकी एक मानली जाते आणि ज्याचे CEO वयाच्या 23 व्या वर्षापासून अब्जाधीशांच्या यादीत समाविष्ट आहेत. फेसबुक जितके यशस्वी आहे तितकेच ते वादग्रस्त देखील आहे. फेसबुक कंपनी ही सिलिकॉन व्हॅलीमधील अशी शार्क आहे जी तिच्या प्रतिस्पर्ध्यांना गिळंकृत करते, आकडेवारी याचा पुरावा आहे. फेसबुकने आतापर्यंत 94 कंपन्यांचे अधिग्रहण केले आहे. ज्यामध्ये व्हॉट्सअॅप आणि इंस्टाग्राम सारख्या नावांचा समावेश आहे. युजर्सच्या बाबतीत फेसबुक दुसऱ्या क्रमांकाची प्रभावी कंपनी असलेल्या ट्विटरच्या दहापट पुढे आहे. त्याच वेळी, वार्षिक कमाईच्या बाबतीत देखील त्याच्यापेक्षा कितीतरी पटीने पुढे आहे. 2021 मध्ये, जिथे फेसबुकने 9.32 लाख कोटी रुपयांची कमाई केली, तर ट्विटरने 40 हजार कोटी रुपयांची कमाई केली.
300 कोटींहून अधिक यूजर्स : वर्ष 2004 होते, जेव्हा हार्वर्ड विद्यापीठात शिकत असलेल्या मार्क झुकरबर्गने त्याच्या काही मित्रांसह फेसबुक बनवले. ज्यावेळी हे लॉन्च करण्यात आले, त्यावेळी त्याचे नाव ‘द फेसबुक’ असे होते. पहिल्या काही वर्षांत फेसबुक फक्त हार्वर्ड विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठी उपलब्ध होते. पण फेसबुकची वाढती लोकप्रियता पाहता झुकेरबर्गने 2006 मध्ये सर्वसामान्यांसाठी फेसबुक सुरू केले. लॉन्च झाल्यानंतर काही दिवसांतच फेसबुक वादात सापडले होते. हार्वर्डच्या तीन विद्यार्थ्यांनी झुकेरबर्गवर फेसबुकच्या आयडियाची चोरी केल्याचा आरोप केला होता. या प्रकरणातील कायदेशीर कारवाई 4 वर्षे चालली आणि अखेर 2008 मध्ये दोन्ही पक्षांमध्ये तडजोड करून हे प्रकरण मिटले. फेसबुक अनेक लोकांच्या दैनंदिन दिनचर्याचा एक भाग आहे आणि सध्या फेसबुकचे 300 करोडहून अधिक वापरकर्ते आहेत.
फेसबुकच्या निळ्या रंगाचे कारण : फेसबुकचे सीईओ मार्क झुकरबर्ग लाल-हिरव्या रंगाने अंध आहेत, याचा अर्थ तो निळा रंग उत्तम प्रकारे पाहू शकतो. यामुळेच झुकरबर्गने फेसबुकला निळा रंग दिला आहे. झुकेरबर्ग एकदा म्हणाला होता की निळा हा माझ्यासाठी सर्वात श्रीमंत रंग आहे आणि मी सर्वकाही निळे पाहू शकतो.
instagram खरेदीसाठी फेसबुक विरुद्ध ट्विटर : फेसबुकचे सीईओ मार्क झुकरबर्गने २०१२ मध्ये इंस्टाग्राम विकत घेतले. पण रंजक गोष्ट म्हणजे ट्विटरचे तत्कालीन सीईओ जॅक कॉर्डोज यांनाही इन्स्टाग्राम खरेदी करण्यात खूप रस होता, परंतु झुकेरबर्गची डील अशी काही होती की ट्विटर मागे पडले. फेसबुकने 1 अब्ज डॉलर्स म्हणजेच सुमारे 7 हजार 904 कोटींना इन्स्टाग्राम खरेदी केली होती. इंस्टाग्राम खरेदी करण्यात अयशस्वी झाल्यानंतर जॅक डोर्सी देखील खूप निराश झाला. तसे, झुकरबर्गने एकेकाळी जे इंस्टाग्राम $1 बिलियनला विकत घेतले होते, आज तेच अॅप त्याच्या कंपनीच्या निव्वळ कमाईत 44% योगदान देत आहे.
कंपनीचे हिरवेगार ऑफिस : मेनलो पार्क, कॅलिफोर्निया येथे असलेले फेसबुकचे कार्यालय 4 लाख 30 हजार स्क्वेअर फूटमध्ये पसरले आहे. एमपीके-20 असे या इमारतीचे नाव असून यामध्ये एकूण 2800 लोक काम करतात. कार्यालयात 9 एकरांमध्ये पसरलेले हिरवे छत आहे जे सात फुटबॉल मैदानांच्या बरोबरीचे आहे. या हिरव्या छतावर सुमारे 400 झाडे आहेत आणि झुकेरबर्ग म्हणतात की पक्ष्यांसाठी तसेच कार्यालयीन कामासाठी हे स्वर्ग आहे. फेसबुकने 2012 मध्ये ही इमारत बांधण्याची घोषणा केली होती. लॉस एंजेलिसमधील वॉल्ट डिस्ने कॉन्सर्ट हॉल तयार करणाऱ्या फ्रँक गेहरी यांनी त्याची रचना केली आहे.
फक्त 1$ पगार : 2013 पूर्वी झुकरबर्गचा पगार $770 होता, जो त्याने कमी करण्याची मागणी केली आणि नंतर झुकरबर्ग फेसबुकमध्ये सर्वात कमी पगार घेणारा कर्मचारी बनला.आता त्याचा पगार फक्त $1 आहे. झुकेरबर्गने 2015 मध्ये आपल्या मुलीच्या जन्मानंतर 99 टक्के संपत्ती दान केली होती. मार्क झुकरबर्ग सध्या ७० हून अधिक लहान-मोठ्या कंपन्यांचे मालक आहेत.
कर्मचार्यांसाठी ‘गेम-डे’ : कामाच्या ताणावर मात करण्यासाठी फेसबुक दरवर्षी आपल्या ऑफिसचा एक दिवस गेम-डेसाठी ठेवते. यासाठी फेसबुक ऑफिसजवळील पार्क्स भाड्याने घेतात आणि ऑफिसचे सगळे लोक खेळायला त्या पार्क्समध्ये पोहोचतात. या गेम-डेमध्ये लहानपणापासून मोठ्यांपर्यंत सर्वच भाग घेतात. त्यात रॉक पेपर सीझर, हँडबॉल, डॉजबॉल यांसारख्या खेळांचा समावेश आहे.
फेसबुक मध्ये पहिली महिला इंजिनियर ही भारतीय होती : 2005 मध्ये जेव्हा फेसबुकने पहिल्यांदा एका महिला अभियंत्याला आपल्या कंपनीत सामील केले तेव्हा ती भारताची रुची संघवी होती. रुची ही मूळची पुणे, महाराष्ट्राची आहे. आज आपण पाहत असलेल्या Facebook न्यूज फीड तयार करणाऱ्या टिमचा भाग होती रुची. नंतर रुची संघवी यांनी फेसबुक सोडून स्वतःचे काहीतरी सुरू करण्याचा निर्णय घेतला. सध्या रुची पेटीएमच्या संचालक मंडळावर आहे.
दर शुक्रवारी कर्मचार्यांसोबत प्रश्न-उत्तरे : मार्क झुकरबर्ग दर शुक्रवारी त्याच्या ऑफिसमध्ये ‘प्रश्नोत्तरे’ सत्र घेतो. या दरम्यान फेसबुक ऑफिसमध्ये काम करणाऱ्या कोणत्याही ग्रेडचा कर्मचारी त्याला प्रश्न विचारू शकतो. प्रश्न कोणत्याही प्रकारचे असू शकतात आणि हे प्रश्न वैयक्तिक किंवा सर्वांसमोर विचारले जाऊ शकतात. झुकेरबर्गने एका मुलाखतीत सांगितले होते की, या ‘प्रश्नोत्तर’ सत्रात इंटर्न्सकडून सर्वात विचित्र आणि मनोरंजक प्रश्न विचारले जातात.
METAVERSE ची सुरुवात : ऑक्टोबर 2021 मध्ये, फेसबुकने त्याच्या ब्रँडिंगमध्ये मोठा बदल केला आणि त्याचे कॉर्पोरेट नाव बदलून ‘मेटा’ केले. मग कंपनीने सांगितले की नवीन नाव ते करत असलेल्या कामाचे अधिक चांगले वर्णन करते. यासोबतच कंपनी सोशल मीडियाशिवाय व्हर्च्युअल रिअॅलिटीसारख्या क्षेत्रातही आपल्या कामाची व्याप्ती वाढवणार आहे. फेसबुकने अलीकडेच घोषणा केली की ते ‘मेटाव्हर्स’ विकसित करण्यासाठी युरोपमधील 10,000 लोकांची भरती करेल. तसे, ‘मेटा’ हा ग्रीक शब्द आहे, ज्याचा अर्थ पुढे पाहणे असा होतो आणि ‘मेटाव्हर्स’ ही त्याच्याशी संबंधित एक संकल्पना आहे, ज्याचे अनेक लोक ‘इंटरनेटचे भविष्य’ म्हणून देखील वर्णन करतात.
