प्रत्येकाला त्याच्या शरीराबद्दल माहिती असते. त्याला कोणत्या गोष्टींची ऍलर्जी आहे, कोणत्या गोष्टींची नाही. शरीरावर केस कुठे आहेत, कुठे नाहीत. शरीर किती संवेदनशील आहे इत्यादी. पण एक गोष्ट कोणाच्याही लक्षात आली नसेल की आपल्या तळहातावर आणि पायाच्या तळव्यावर केस का नाहीत? जेव्हा आपल्या हातावर आणि पायावर केस असतात, तेव्हा हाताचे आणि पायांचे तळवे यांवर केस का नाहीत? आता मनावर ताण देऊ नका, कारण आज आपण सांगणार आहोत की असे कोणते कारण किंवा वैज्ञानिक कारण आहे, ज्यामुळे माणसांच्या तळवे आणि तळहातावर केस उगवत नाहीत.
जगभरातील शास्त्रज्ञांमध्ये कुतूहल निर्माण झाले होते की, असे काय कारण आहे की ज्यामुळे माणसांच्या तळहातावर आणि तळपायांवर केस उगवत नाहीत? 2018 मध्ये केलेल्या एका अभ्यासात हे रहस्य उघड झाले आहे. यामागे एक वैज्ञानिक कारण आहे, ज्याबद्दल पेनसिल्व्हेनिया विद्यापीठातील त्वचा तज्ज्ञ सारा मिलर यांनी सांगितले की, केसांवर अनेक वेळा संशोधन करण्यात आले आहे, ज्यामध्ये असे आढळून आले आहे की,
”शरीरात प्रथिनांचा एक वेगळा प्रकार असतो, ज्याला Wnt म्हणतात. त्यामुळे माणसांच्या आणि प्राण्यांच्या शरीरावर केस वाढतात. हे मेसेंजर प्रोटीन पेशींमधील केसांची वाढ, जागा ई. गोष्टी ठरवते. परंतु प्रतिबंधक प्रथिनांमुळे ज्या भागात हे Wnt प्रथिन पोहोचू शकत नाही तेथे केस उगवत नाहीत. या प्रतिबंधक प्रथिनाला Dickkopf 2 (DKK2) म्हणतात, ही प्रक्रिया समजून घेण्यासाठी, उंदरांवर आणि सशांवर संशोधन करण्यात आले.”
DKK2 प्रथिन जेव्हा उंदरांमधून बाहेर काढण्यात आले तेव्हा त्यांच्या तळहातावर केस वाढू लागले, तर या प्रतिबंधात्मक प्रथिनामुळे त्यांच्या तळहातावर केस उगवत नव्हते हे सिद्ध झाले. उंदरानंतर हीच चाचणी सशावर केली असता सशाच्या शरीरात या प्रोटीनचे प्रमाण खूपच कमी असल्याचे आढळून आले, त्यामुळे त्यांच्या हातावर आणि पायावर जास्त केस उगवले जातात.
ज्या इन्हिबिटरी प्रोटीनबद्दल बोलले जात आहे, तुम्ही विचार करत असाल की हे प्रोटीन शरीरात कसे तयार होते? तर शास्त्रज्ञांना अद्याप ते शोधता आलेले नाही. परंतु सध्याच्या उपलब्ध माहितीनुसार जैव-उत्क्रांतीमुळे, हे प्रथिने जीवांमध्ये आढळतात, ज्यामध्ये अस्वल आणि ससे यांसारख्या प्राण्यांचा समावेश होतो, जे खडकाळ रस्त्यावर चालतात, त्यामुळे त्यांच्या हातावर आणि पायांवर केस असतात, ज्यामुळे त्यांना चालणे सोपे जाते. परंतु मनसाच्या तळहातावर आणि पायावर केस उगवले तर नक्कीच समस्या वाढतील.
आता तुम्हाला हे समजले असेल की आपल्या तळहातावर आणि पायावर केस नसण्यामागे DKK2 नावाचे एक अवरोधक प्रथिन आहे , जे केसांच्या वाढीसाठी आवश्यक असणार्या प्रथिनांना आपल्या तळहात आणि तळपायापर्यंत पोहोचण्यापासून रोखते. आणि त्यामुळे या ठिकाणी केस वाढत नाहीत..
