राजपथ : तुम्हाला माहीत आहे का राजपथचे नाव बदलले जाणार आहे? जाणून घ्या यामागचे कारण आणि इतिहास.

केंद्रातील मोदी सरकारने आणखी एक ऐतिहासिक निर्णय घेतला आहे. आता राजपथचे नाव बदलून ‘कर्तव्य पथ’ करण्यात येणार आहे. नेताजी सुभाषचंद्र बोस यांच्या पुतळ्यापासून राष्ट्रपती भवनापर्यंतचा संपूर्ण परिसर आता कर्तव्य पथ म्हणून ओळखला जाणार आहे. मिळालेल्या माहितीनुसार, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी 8 सप्टेंबर रोजी सेंट्रल व्हिस्टा पुनर्विकास प्रकल्पांतर्गत बांधण्यात आलेल्या विभागाचे उद्घाटन करणार आहेत. राजपथचे नाव बदलण्यासाठी, नवी दिल्ली नगरपरिषदेने (NDMC) राजपथ आणि सेंट्रल व्हिस्टा लॉनचे नाव बदलून ‘कर्तव्य पथ’ करण्यासाठी 7 सप्टेंबर रोजी विशेष बैठक बोलावली आहे.  

राजपथचे महत्व : राजपथ हे भारताच्या अभिमानाचे प्रतीक असल्याचे म्हटले जाते. हा रस्ता नवी दिल्लीच्या लुटियन्स झोनमधील इंडिया गेट मार्गे राष्ट्रपती भवनापासून नॅशनल स्टेडियमपर्यंत जातो. संसद भवन ते नॉर्थ आणि साउथ ब्लॉक या मार्गावर आहे. २६ जानेवारीला प्रजासत्ताक दिनानिमित्त काढण्यात येणारी परेडही याच रस्त्यावर होते. दिल्लीचा राजपथ अनेक अर्थांनी खास आहे. आता मोदी सरकार या रस्त्याचे नाव बदलून ‘कुर्तव्य पथ’ करणार आहे. यानंतर इंडिया गेट येथील नेताजींच्या पुतळ्यापासून राष्ट्रपती भवनापर्यंतचा संपूर्ण मार्ग आणि परिसर कर्तव्य पथ म्हणून ओळखला जाईल.

ब्रिटिश काळातील मार्ग : हा रस्ता ब्रिटिशांच्या काळात बांधण्यात आला होता. राजपथची रचना ब्रिटिश वास्तुविशारद सर एडविन लुटियन्स यांनी केली होती. इंडिया गेट ते राष्ट्रपती भवनाकडे जाणाऱ्या या रस्त्याच्या दोन्ही बाजूला बागा आहेत. तेव्हा राष्ट्रपती भवनातून नवीन शहराचे दर्शन घडविण्यासाठी ते बांधण्यात आले होते, जे त्यावेळी व्हाईसरॉयचे घर होते. स्वातंत्र्यानंतर याला राष्ट्रपती भवन म्हटले जाऊ लागले. राजपथला पूर्वी किंग्स वे असे संबोधले जात होते, कारण त्याचे नाव जॉर्ज द फिफ्थ यांच्या सन्मानार्थ ठेवण्यात आले होते. जॉर्ज द फिफ्थ यांनी ब्रिटिश भारताची राजधानी कोलकाताहून दिल्लीला हलवली. त्यावेळेस हा राजाचा मार्ग होता. 1947 मध्ये स्वातंत्र्यानंतर किंग्ज वेचे नाव बदलून राजपथ करण्यात आले.

राजपथ भोवती सेंट्रल व्हिस्टा प्रकल्पांतर्गत अनेक कामे केली जात आहेत. राजपथाच्या सुशोभीकरणासोबतच नवीन संसदेचे बांधकामही समाविष्ट आहे. सेंट्रल व्हिस्टा प्रकल्पाची घोषणा सप्टेंबर 2019 मध्ये करण्यात आली. परंतु, हे प्रकरण सर्वोच्च न्यायालयातही पोहोचले होते, त्यानंतर फेब्रुवारी 2021 मध्ये त्याचे काम सुरू झाले. आता सेंट्रल व्हिस्टा अव्हेन्यू प्रकल्प पूर्ण झाला आहे. 

येथे 3.90 लाख चौरस मीटर ग्रीन झोन आहे. लोकांच्या चालण्यासाठी 16.5 किमीचा रस्ता तयार करण्यात आला आहे. येथे खरेदीसाठी येणाऱ्या लोकांसाठी 5 झोन असतील. प्रत्येक झोनमध्ये 40-40 विक्रेते असतील. येथे पादचाऱ्यांसाठी विशेष व्यवस्था करण्यात आली आहे. ८ सप्टेंबर रोजी पंतप्रधान मोदी या विभागाचे उद्घाटन करतील.